آب‌پخش‌کن سمنان؛ شاهکار مدیریت آب در دل کویر

به گزارش پایگاه خبری نیزوا، به نقل از روابط‌عمومی میراث‌فرهنگی استان سمنان، در شهری که زندگی از دیرباز به آب وابسته بوده، «آب‌پخش‌کن» یا پارا یکی از مهم‌ترین بخش‌های نظام سنتی آب‌رسانی سمنان بوده است؛ جایی که آب پس از طی مسیر خود، وارد مجموعه تقسیم آب می‌شد و بر اساس حقابه‌های مشخص، میان نهرها و استخرهای شهر تقسیم می‌شد.

این نظام پیچیده و دقیقِ تقسیم آب را به شیخ علاءالدوله سمنانی، عارف و اندیشمند نامدار سده‌های هفتم و هشتم هجری، نسبت می‌دهند.

شیخ علاءالدوله که در سال‌های ۶۵۷ تا ۷۳۶ هجری قمری می‌زیست، توجه ویژه‌ای به آب، کشاورزی و آبادانی سمنان داشت و تنظیم آبیاری شهر به شیوه استخری و نوبتی از حقابه‌ها، از جمله کارهایی است که به او منسوب شده است.

در محل «پارا»، آب تحت نظارت میرآب تقسیم می‌شد. آب بر اساس حقابه‌های محلی به چند مسیر تقسیم شده و سپس به استخرهای شهر می‌رسید تا از آنجا برای آبیاری باغ‌ها و مزارع استفاده شود.

در واقع، اینجا فقط یک مسیر عبور آب نبود؛ بلکه بخشی از یک نظام اجتماعی و اقتصادی دقیق بود که سهم هر فرد و هر منطقه را مشخص می‌کرد.