ملاک حقانیت، همراهی اکثریت جامعه نیست

به گزارش پایگاه خبری نیزوا، حجت‌الاسلام وحید صفایی حائری در سخنانی با موضوع بررسی تحولات جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و حوادث سقیفه، با اشاره به جایگاه این واقعه در تاریخ اسلام اظهار کرد: برخی حوادث تاریخی تنها به یک دوره محدود نمی‌شوند، بلکه مسیر اعتقادی، فرهنگی و سیاسی جوامع را تا نسل‌های بعد تحت تأثیر قرار می‌دهند و واقعه سقیفه از جمله این حوادث است.

وی با اشاره به مصیبت رحلت پیامبر اکرم(ص) و تعابیر امیرالمؤمنین علی(ع) درباره این فقدان، افزود: بررسی تاریخ پس از رحلت پیامبر(ص) نشان می‌دهد که جامعه اسلامی پس از یک دوره رشد و همبستگی، با تغییراتی اساسی در مسیر خود مواجه شد؛ ازاین‌رو، شناخت علل این تحول برای فهم مسائل تاریخی و اعتقادی اهمیت دارد.

صفایی حائری با طرح این پرسش که چرا بخشی از جامعه مدینه پس از رحلت پیامبر(ص) از مسیر پیشین فاصله گرفت، به آیات قرآن درباره بازگشت به گذشته و تجربه جنگ‌های قبیله‌ای پیش از اسلام اشاره کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) با تعالیم اسلام، دشمنی‌های دیرینه را به برادری تبدیل کرد؛ بنابراین، باید بررسی کرد که چرا این همبستگی پس از رحلت ایشان تضعیف شد.

این سخنران با تأکید بر نقش خواص در تحولات اجتماعی تصریح کرد: خواص جامعه نباید صرفاً تابع حرکت عمومی مردم باشند، بلکه باید در مسیر درست، نقش هدایتگری داشته باشند. اگر افراد اثرگذار تنها به این دلیل که دیگران راهی را انتخاب کرده‌اند، همان مسیر را دنبال کنند، جامعه در تشخیص حق با مشکل مواجه می‌شود.

وی با اشاره به گفت‌وگوی نقل‌شده میان امیرالمؤمنین علی(ع) و عبدالله بن عباس درباره همراهی او با جریان عمومی جامعه، استقلال فکری را یکی از عوامل مهم تشخیص مسیر صحیح دانست و افزود: ملاک حقانیت یک جریان، صرفاً تعداد طرفداران آن نیست؛ بلکه هر فرد باید با شناخت، آگاهی و تشخیص خود تصمیم بگیرد.

صفایی حائری همچنین با اشاره به شخصیت‌هایی همچون میثم تمار و عبدالله بن عفیف، آنان را نمونه‌هایی از ایستادگی بر باور و تشخیص مستقل در شرایط دشوار معرفی کرد و بر ضرورت پرهیز از دنباله‌روی بدون شناخت تأکید کرد.

وی در ادامه، با استناد به آیات قرآن و روایات نقل‌شده درباره فضیلت ایمان به پیامبر(ص) بدون مشاهده مستقیم ایشان، بر اهمیت وفاداری آگاهانه به ارزش‌های دینی تأکید کرد و گفت: جامعه برای حفظ مسیر صحیح خود به بصیرت، شناخت تاریخی و مسئولیت‌پذیری نیاز دارد.

این سخنران با اشاره به اهمیت واقعه سقیفه در تحلیل تحولات بعدی تاریخ اسلام، شناخت این رخدادها را برای بررسی مسائل مرتبط با ولایت و انتظار نیز ضروری دانست و ابراز امیدواری کرد که مجالس عزاداری ایام فاطمیه، افزون بر بزرگداشت مقام حضرت فاطمه زهرا(س)، زمینه‌ای برای شناخت و به‌کارگیری درس‌های تاریخ در زندگی امروز باشد.