وقتی یک آغوش، دنیای کودکی را تغییر می‌دهد

به گزارش پایگاه خبری نیزوا، فرزندخواندگی فرصتی ارزشمند برای شکل‌گیری پیوندی عاطفی و پایدار میان کودکان فاقد سرپرست و خانواده‌های متقاضی است؛ فرصتی که می‌تواند با فراهم کردن محیطی امن و سرشار از محبت، زمینه رشد، تربیت و آینده‌ای روشن‌تر را برای کودکان فراهم کند.

این مسیر علاوه بر پاسخ به نیاز کودکان برای برخورداری از کانون گرم خانواده، مسئولیتی مهم و تعهدی ماندگار برای خانواده‌های پذیرنده به همراه دارد.

فرآیند فرزندخواندگی مستلزم بررسی دقیق شرایط متقاضیان، ارزیابی‌های روان‌شناختی و پزشکی و طی مراحل قانونی است تا ضمن حفظ منافع عالیه کودک، مناسب‌ترین خانواده برای پذیرش او انتخاب شود. در این میان، توجه به شرایط سنی، جنسیت و وضعیت هر کودک و همچنین اولویت‌بندی خانواده‌های متقاضی، از جمله موارد مؤثر در روند واگذاری است.

واگذاری ۱۶ کودک به خانواده‌های متقاضی

مدیرکل بهزیستی استان سمنان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» از واگذاری ۱۶ کودک به خانواده‌های متقاضی فرزندخواندگی از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت: چهار درخواست نیز در قالب طرح خانواده میزبان ثبت شده است.

محمد نسیمی با بیان اینکه تمامی درخواست‌های فرزندخواندگی از طریق سامانه مربوط ثبت و بررسی می‌شود، اظهار کرد: متقاضیان پس از تشکیل پرونده، مراحل ارزیابی روان‌شناختی، بررسی‌های پزشکی و قانونی و مصاحبه‌های تخصصی را طی می‌کنند.

وی افزود: پس از تکمیل مدارک و تأیید صلاحیت متقاضیان در کمیته‌های شهرستانی و استانی، پرونده وارد مرحله واگذاری می‌شود.

مدیرکل بهزیستی استان سمنان درباره اولویت‌بندی متقاضیان فرزندخواندگی گفت: خانواده‌های بدون فرزند در اولویت نخست، زنان مجرد واجد شرایط در اولویت دوم و خانواده‌های دارای یک فرزند در اولویت سوم قرار دارند. البته این اولویت‌بندی به معنای واگذاری قطعی نیست و شرایط متقاضیان، ضوابط قانونی و ویژگی‌های کودک نیز در تصمیم‌گیری نهایی مؤثر است.

نسیمی با بیان اینکه تعداد کودکان حاضر در مراکز نگهداری لزوماً با تعداد کودکان دارای مجوز واگذاری یکسان نیست، تصریح کرد: واگذاری هر کودک مستلزم طی مراحل قانونی و دریافت مجوز قضایی است؛ بنابراین ممکن است از میان تعداد کودکان موجود در مراکز، تنها تعدادی در مقطع زمانی مشخص مجوز واگذاری داشته باشند.

وی ادامه داد: برخی خانواده‌های متقاضی ترجیحات مشخصی درباره جنسیت و سن کودک دارند؛ از این رو، فرآیند تطبیق کودک با خانواده باید با در نظر گرفتن شرایط هر دو طرف انجام شود و نمی‌توان صرفاً بر اساس تعداد پرونده‌های متقاضیان، زمان مشخصی برای واگذاری تعیین کرد.

اولویت با بازگشت کودک به خانواده زیستی

مدیرکل بهزیستی استان سمنان با تأکید بر اینکه اولویت اصلی، بازگشت کودک به خانواده زیستی خود در صورت فراهم بودن شرایط مناسب است، خاطرنشان کرد: تلاش می‌شود با ارائه حمایت‌های اقتصادی، آموزشی و اجتماعی و کمک به رفع مشکلات خانواده، زمینه نگهداری کودک در خانواده اصلی فراهم شود و در صورت امکان‌پذیر نبودن این موضوع، فرآیند واگذاری به خانواده جایگزین دنبال شود.

وی با اشاره به همکاری میان استان‌ها در زمینه فرزندخواندگی اظهار کرد: در مواردی که کودکی در یک استان متقاضی نداشته باشد، موضوع از طریق هماهنگی با سایر استان‌ها پیگیری می‌شود تا در صورت وجود خانواده واجد شرایط، زمینه واگذاری قانونی فراهم و از ماندگاری طولانی‌مدت کودکان در مراکز نگهداری جلوگیری شود.

فرزندخواندگی؛ مسئولیتی فراتر از پذیرش کودک

یک روان‌شناس در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «مرآت» با تأکید بر اهمیت آمادگی روانی خانواده‌ها برای پذیرش فرزندخوانده گفت: فرزندخواندگی صرفاً به معنای پذیرش یک کودک در خانواده نیست، بلکه آغاز رابطه‌ای عاطفی و مسئولیتی بلندمدت است که نیازمند آگاهی، بلوغ عاطفی و آمادگی روان‌شناختی والدین است.

فریده اقبالی در ادامه افزود: خانواده‌ها باید پیش از اقدام به فرزندخواندگی، انگیزه‌های خود را به‌درستی بشناسند و با آگاهی از نیازهای عاطفی و روانی کودک وارد این مسیر شوند.

وی افزود: کودکانی که تجربه جدایی از خانواده زیستی یا حضور در مراکز نگهداری را داشته‌اند، ممکن است با احساس ناامنی، اضطراب جدایی، ترس از طرد شدن یا دشواری در اعتماد به دیگران مواجه باشند. به همین دلیل، والدین پذیرنده باید با صبر، محبت و رفتار باثبات، فرصت شکل‌گیری احساس امنیت و دلبستگی سالم را برای کودک فراهم کنند.

این روان‌شناس با اشاره به اهمیت نحوه آگاه‌سازی کودک درباره پیشینه خانوادگی خود اظهار کرد: موضوع فرزندخواندگی نباید به یک راز خانوادگی تبدیل شود. والدین باید متناسب با سن و سطح درک کودک، به‌تدریج و با ادبیاتی مناسب درباره واقعیت زندگی او صحبت کنند؛ چراکه پنهان‌کاری و آگاهی ناگهانی کودک از گذشته خود می‌تواند به اعتماد او نسبت به والدین آسیب بزند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: دریافت مشاوره تخصصی پیش از پذیرش کودک و تداوم حمایت‌های روان‌شناختی پس از فرزندخواندگی، نقش مهمی در سازگاری کودک و خانواده دارد.

اقبالی خاطرنشان کرد: فرزندخواندگی موفق زمانی شکل می‌گیرد که کودک نه به‌عنوان جایگزین یک فقدان، بلکه به‌عنوان عضوی مستقل از خانواده، با تمام ویژگی‌ها، نیازها و گذشته خود پذیرفته شود.