سمنان در مسیر سالمندی و افت موالید
به گزارش پایگاه خبری نیزوا،موضوع جمعیت در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بحثهای اجتماعی کشور تبدیل شده است، اما در سمنان نشانهها بیشتر از هر جای دیگری از یک تغییر آرام اما مداوم حکایت دارد؛ تغییری به سمت کاهش تولد و افزایش میانگین سنی.
سمنان از استانهایی است که همیشه جمعیت کمی داشته، اما مسئله فقط عدد جمعیت نیست؛ ترکیب سنی آن چیزی است که امروز نگرانیها را بیشتر کرده است.
در آمارهای ثبت احوال، روند تولد در سالهای اخیر کاهشی بوده و سهم جمعیت جوان نسبت به گروههای سنی بالاتر در حال کوچکتر شدن است؛ اتفاقی که اگر ادامه پیدا کند، چهره جمعیتی استان را در سالهای آینده بهطور جدی تغییر میدهد.
کاهش موالید؛ زنگ هشدار تغییر جمعیتی
کارشناسان میگویند شاخص باروری یا همان تعداد فرزند به ازای هر زن، در سمنان نیز مانند بسیاری از نقاط کشور پایینتر از سطح لازم برای حفظ جمعیت قرار دارد. اما آنچه این روند را در سمنان برجستهتر میکند، مهاجرت بخشی از جوانان و کاهش ماندگاری جمعیت فعال در استان است.
بررسی دادههای جمعیتی نشان میدهد سهم گروههای سنی میانسال و سالمند در استان رو به افزایش است و در مقابل، سهم جمعیت کودک و نوجوان بهتدریج کوچکتر میشود؛ مسئلهای که در صورت ادامه میتواند ساختار جمعیتی استان را در سالهای آینده با تغییر جدی مواجه کند.
در سطح زندگی روزمره، دلایل این تغییر چندان پیچیده نیست؛ هزینههای بالای زندگی، اشتغال ناپایدار، سختتر شدن مسیر ازدواج و تغییر اولویتهای نسل جدید، تصمیم برای فرزندآوری را تغییر داده است.
اقتصاد و آینده؛ دو عامل اثرگذار بر فرزندآوری
در گفتوگوهای میدانی نیز این موضوع بهوضوح دیده میشود؛ بسیاری از خانوادهها میگویند تصمیم برای داشتن فرزند بیشتر، امروز بیش از گذشته به شرایط اقتصادی گره خورده است.
یکی از زوجهای جوان سمنانی در گفتوگو با خبرنگار مرآت میگوید: «ما همیشه دوست داشتیم خانواده پرجمعیتتری داشته باشیم، اما وقتی هزینه مسکن، آموزش و حتی مخارج روزمره اینقدر بالا رفته، تصمیم برای فرزندآوری سختتر از گذشته میشود.»
او معتقد است بسیاری از زوجهای جوان، برخلاف گذشته، پیش از فرزندآوری آینده اقتصادی و کیفیت زندگی فرزندشان را هم در نظر میگیرند و همین مسئله باعث شده تصمیمگیری درباره فرزندآوری پیچیدهتر شود.
در مقابل، سیاستهای حمایتی جوانی جمعیت در سالهای اخیر تلاش کرده این روند را تغییر دهد؛ از بستههای حمایتی تا مشوقهای فرزندآوری و طرحهای مرتبط با خانواده. اما به نظر میرسد فاصله میان سیاستها و واقعیت زندگی مردم هنوز قابل توجه است.
نسل جدید و تغییر نگاه به خانواده
سید محمد شاهچراغ، پژوهشگر و جامعهشناس، معتقد است کاهش تمایل به فرزندآوری را نمیتوان تنها با یک عامل توضیح داد و این مسئله در واقع بازتابی از وضعیت کلی زیست روانی و اجتماعی جامعه است.
او میگوید: «موضوع فرزندآوری نقطه تلاقی عوامل مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و روانی است و نمیتوان آن را فقط به یک دلیل مشخص محدود کرد. میزان موالید در هر جامعه، تصویری از امید اجتماعی، امنیت اقتصادی، سبک زندگی، کیفیت حکمرانی و حتی نگاه مردم به آینده است.»
به گفته این جامعهشناس، انسان امروز برخلاف گذشته درباره فرزندآوری تصمیمی کاملاً آگاهانه و مبتنی بر محاسبه میگیرد و طبیعی است که مسائل اقتصادی، آینده شغلی، هزینههای تربیت فرزند و کیفیت زندگی در این انتخاب اثر مستقیم داشته باشد.
شاهچراغ معتقد است تغییر سبک زندگی نسل جدید نیز در این مسئله نقش مهمی دارد و میگوید: «انسان امروز بیش از گذشته بر کیفیت زندگی، منافع فردی و آینده شخصی تمرکز دارد و همین مسئله باعث تغییر نگاه به خانواده و فرزندآوری شده است.»
او با اشاره به شرایط خاص استان سمنان تاکید میکند: «مهاجرت بخشی از جوانان، پراکندگی جمعیت، تغییرات فرهنگی و فاصله گرفتن تدریجی از ساختارهای سنتی خانواده، وضعیت جمعیتی استان را حساستر کرده است.»
این پژوهشگر اجتماعی هشدار میدهد اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، سمنان زودتر از آنچه تصور میشود با پدیده سالمندی جمعیت روبهرو خواهد شد؛ مسئلهای که میتواند در آینده بر بازار کار، نیروی انسانی و حتی ساختار اجتماعی استان اثر بگذارد.
سمنان؛ استانی در آستانه سالمندی جمعیت
برخی کارشناسان اجتماعی نیز معتقدند تا زمانی که احساس امنیت اقتصادی و ثبات در زندگی خانوادهها تقویت نشود، سیاستهای تشویقی به تنهایی نمیتواند رفتار جمعیتی را تغییر دهد.
در سمنان نیز برنامههایی در حوزه حمایت از خانواده و فرزندآوری اجرا شده، اما اثرگذاری این برنامهها نیازمند استمرار، هماهنگی بیشتر میان دستگاهها و تطبیق با واقعیتهای زندگی مردم است.
در کنار همه این عوامل، تغییر سبک زندگی نسل جدید نیز نقش مهمی دارد؛ نسلی که بیش از گذشته بر تحصیل، اشتغال، کیفیت زندگی و آینده فردی تمرکز دارد و همین موضوع الگوی فرزندآوری را تغییر داده است.
مجموع این عوامل باعث شده سمنان بهتدریج در مسیر افزایش میانگین سنی قرار بگیرد؛ مسیری که اگر مدیریت نشود، در سالهای آینده میتواند خود را در قالب کاهش نیروی کار، افزایش جمعیت سالمند و فشار بیشتر بر زیرساختهای اجتماعی و اقتصادی نشان دهد.
در نهایت، آنچه امروز در سمنان دیده میشود نه یک بحران ناگهانی، بلکه یک روند آرام و پیوسته است؛ روندی که به گفته کارشناسان، اصلاح آن نیازمند همزمانی سیاستهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بازسازی امید به آینده در میان خانوادههاست.
انتهای خبر/
سمنان در مسیر سالمندی و افت موالید
برچسب ها :افت موالید ، پایگاه خبری ، سالمندی ، سمنان ، مهدی شهر ، موالید ، نیزوا
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0