به گزارش پایگاه خبری نیزوا، بعد از انتشار گزارش «مسئولان فرهنگی! جوان را در مسجد تنها نگذارید»، نظرات مخاطبان یک پیام روشن داشت: مسئله فقط خلوت شدن صف‌های نماز نیست؛ مسئله، فاصله‌ای است که میان مسجد و سبک زندگی، نیازها و دغدغه‌های نسل جدید ایجاد شده است.

مخاطبان نیزوا در نظرات خود از مسجدی گفته‌اند که می‌تواند دوباره به یک پایگاه زنده برای عبادت، تربیت، دوستی، آموزش، نشاط، حل مشکلات محله و رشد اجتماعی جوانان تبدیل شود؛ اما برای رسیدن به این نقطه، چند تغییر اساسی لازم است.

مسجد؛ فقط محل نماز و مناسبت نباشد

یکی از مهم‌ترین مطالبات مخاطبان، عبور از نگاه حداقلی به کارکرد مسجد است.

از نگاه آنان، مسجد نباید فقط در نماز جماعت، محرم، رمضان و مناسبت‌ها فعال باشد. کلاس آموزشی و مهارتی، ورزش، مسابقه، برنامه هنری، اکران فیلم، اردو، فعالیت خانوادگی و برنامه‌های اجتماعی می‌تواند بخشی از زندگی روزمره مسجد باشد.

مسجدی که در مناسبت‌ها مملو از جمعیت است اما در روزهای عادی جوانی در آن دیده نمی‌شود، باید از خود بپرسد: چه چیزی باعث شده این ارتباط فقط مناسبتی بماند؟

امام جماعت؛ از تریبون تا ارتباط واقعی

مخاطبان، امام جماعت را یکی از مهم‌ترین حلقه‌های ارتباط مسجد با نسل جدید می‌دانند.

امام جماعت از نگاه آنان باید علاوه بر توان علمی و مذهبی، خوش‌برخورد، اجتماعی، صمیمی و در دسترس باشد و زمان خود را فقط به اقامه نماز محدود نکند.

گفت‌وگو با نوجوانان، حضور در برنامه‌ها، اردوها و فعالیت‌های اجتماعی و شناخت دغدغه‌های واقعی جوانان می‌تواند فاصله میان نسل جدید و مسجد را کاهش دهد.

حتی در برخی مناطق، مشکل از اینجا شروع می‌شود که مسجد اساساً امام جماعت ثابت ندارد و توان مالی هیأت امنا برای تأمین هزینه آن کافی نیست.

جوان را مخاطب نبینید؛ شریک کنید

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده این است که جوان نباید فقط مخاطب برنامه‌های مسجد باشد.

اگر قرار است جوان به مسجد احساس تعلق کند، باید در طراحی و اجرای برنامه‌ها، رسانه، اردو، مسابقات، فعالیت‌های ورزشی و فرهنگی و حتی تصمیم‌گیری‌های مرتبط با برنامه جوانان نقش داشته باشد.

مسجدی که برای جوان تصمیم می‌گیرد اما با جوان تصمیم نمی‌گیرد، نمی‌تواند انتظار ماندگاری او را داشته باشد.

هیأت امنا؛ مدیریت مسجد نیازمند پوست‌اندازی

بخشی از انتقادهای مخاطبان متوجه شیوه مدیریت برخی مساجد است.

از نگاه آنان، هیأت امنا باید بتواند نسل جدید را بشنود و نیروهای جوان، فعال و توانمند را وارد میدان کند.

مسجد قرار نیست محل درگیری نسل‌ها باشد؛ اما اگر مدیریت آن نتواند با تغییرات اجتماعی و نیازهای نسل جدید همراه شود، فاصله میان مسجد و جوان بیشتر خواهد شد.

مسجد متعلق به مردم است و جوان باید در آن احساس کند جایی برای او وجود دارد.

یک تذکر اشتباه، یک نوجوان کمتر

در میان نظرات، موضوع نحوه برخورد با نوجوانان نیز بسیار جدی بود.

مخاطبان می‌گویند نوجوان قبل از شنیدن سخنرانی، رفتار مسجدی‌ها را می‌بیند.

تذکر تند، تحقیر، نگاه منفی یا ایجاد احساس «تو اینجا جایی نداری» می‌تواند یک نوجوان را برای مدت طولانی از مسجد دور کند.

راه جذب نسل جدید، الزاماً حرف‌های بیشتر نیست؛ گاهی احترام، شنیدن و خوش‌رفتاری اثر بیشتری دارد.

مسجد می‌تواند باشگاه تربیتی محله باشد

ورزش، بازی، اردو، گردش، مسابقه و برنامه‌های تفریحی در نگاه مخاطبان رقیب مسجد نیستند؛ بلکه می‌توانند ابزار تربیتی باشند.

نوجوانی که در مسجد دوست پیدا می‌کند، ورزش می‌کند، در اردو شرکت می‌کند، مهارت یاد می‌گیرد و مسئولیت می‌پذیرد، ارتباطش با مسجد از یک حضور مناسبتی فراتر می‌رود.

برای همین، یکی از مطالبات مهم مخاطبان، حضور مربیان جوان، توانمند و آشنا با روحیات نسل جدید است.

مسجد؛ پایگاه حل مشکلات محله

یکی از ایده‌های قابل توجه مطرح‌شده این است که مسجد دوباره به مرکز اجتماعی محله تبدیل شود.

مشکلات محله، مطالبات مردم و مسائل اجتماعی می‌تواند در مسجد مطرح و پیگیری شود و ارتباطی میان مردم و دستگاه‌های اجرایی شکل بگیرد.

در این نگاه، مسجد فقط جایی برای اقامه نماز نیست؛ بلکه جایی است که مردم می‌توانند مسئله خود را مطرح کنند، مطالبه کنند و برای حل آن کنار یکدیگر قرار بگیرند.

از فضای مجازی عقب نمانیم

مخاطبان همچنین تأکید کرده‌اند که نمی‌توان جوان امروز را فقط در فضای حقیقی جست‌وجو کرد.

تولید محتوای جذاب، فعالیت هدفمند در شبکه‌های اجتماعی، استفاده درست از هوش مصنوعی و طراحی مسابقات و چالش‌های رسانه‌ای می‌تواند به ارتباط مسجد با نسل جدید کمک کند.

اگر مسجد در فضای مجازی حضور نداشته باشد، دیگران برای ذهن و وقت نوجوان برنامه‌ریزی خواهند کرد.

حتی مسئله اشتغال هم می‌تواند به مسجد مربوط باشد

برخی مخاطبان پیشنهاد استفاده از ظرفیت مسجد برای مهارت‌آموزی و تجربه‌های اقتصادی کوچک را مطرح کرده‌اند؛ از جمله ایجاد غرفه‌های فروش یا فعالیت‌های محدود کارآفرینانه با رعایت ضوابط.

این پیشنهاد نشان می‌دهد انتظار بخشی از جامعه از مسجد فقط فعالیت فرهنگی نیست؛ آنها مسجد را محلی برای توانمندسازی جوان برای زندگی واقعی نیز می‌دانند.

امکانات؛ نمی‌توان انتظار کار فرهنگی داشت و هیچ امکاناتی نداد

از سرمایش و گرمایش و سرویس بهداشتی گرفته تا فضای ورزشی، آموزشی و فرهنگی؛ کمبود امکانات یکی دیگر از محورهای جدی نظرات بود.

در این میان، مخاطبان به‌طور مشخص خواستار حمایت بیشتر از مسجد شهرک امیرالمؤمنین شهر درجزین شهرستان مهدیشهر و تجهیز ظرفیت‌های فعال آن شده‌اند.

حرف مخاطبان روشن است: اگر از مسجد انتظار فعالیت تربیتی و اجتماعی داریم، امکانات و پشتیبانی آن را هم باید تأمین کنیم.

حالا نوبت مسئولان است

شاید مهم‌ترین بخش این مطالبه عمومی، متوجه دستگاه‌هایی باشد که مستقیماً یا غیرمستقیم با مسائل فرهنگی و اجتماعی مسجد ارتباط دارند.

فرمانداری، اوقاف، سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر امام جمعه، شهرداری و شورای شهر باید پاسخ دهند:

• برای جوان‌محور شدن مساجد چه برنامه مشخصی دارند؟
• برای مساجد فعال چه حمایت مالی و تجهیزاتی در نظر گرفته شده است؟
• برای تأمین امام جماعت مساجد فاقد توان مالی چه اقدامی انجام می‌شود؟
• برای ایجاد فضاهای ورزشی، آموزشی و فرهنگی چه برنامه‌ای وجود دارد؟
• چگونه قرار است جوانان در مدیریت و اجرای برنامه‌های مسجد مشارکت واقعی داشته باشند؟
• چه برنامه‌ای برای حضور مساجد در فضای مجازی و تولید محتوای متناسب با نسل جدید وجود دارد؟
• و مهم‌تر از همه، چند مسجد واقعاً برنامه مستمر برای نوجوانان و جوانان دارد؟

این سؤال‌ها دیگر صرفاً پیشنهاد مخاطبان نیست؛ مطالبه‌ای است که باید پاسخ مشخص داشته باشد.

مسجد را با بخشنامه جوان‌پسند نمی‌کنند

نسل جدید الزاماً از مسجد فاصله نگرفته است؛ شاید از مدلی از مسجد که برای نیازهای امروز او پاسخی ندارد فاصله گرفته باشد.

جوان، مسجدی می‌خواهد که در آن نماز و معنویت جایگاه اصلی خود را داشته باشد، اما در کنار آن بتواند دوست پیدا کند، یاد بگیرد، ورزش کند، اردو برود، حرف بزند، مسئولیت بگیرد، مهارت کسب کند و برای محله‌اش اثرگذار باشد.

پس شاید سؤال اصلی این نباشد که:

«چرا جوان به مسجد نمی‌آید؟»

بلکه باید پرسید:

«ما برای اینکه جوان دوباره مسجد را انتخاب کند، چه چیزی را تغییر داده‌ایم؟»

و اینجا دیگر وقت شعار و بازدید و جلسه نیست؛ وقت برنامه، اعتبار، اقدام و پاسخگویی است.

انتهای خبر/